مشهد>جغرافیا>موقعیت

جغرافیای طبیعی و انسانی شهر مشهد

Natural geography and human geography of Mashhad

مقدمه:

  • شهر مشهد در شمال شرقی ایران قرار دارد
  • شهر مشهد مرکز شهرستان مشهد میباشد
  • شهر مشهد با  351 کیلومتر مربع دومین شهر پهناور ایران است

بر اساس براورد جمعیتی که شهرداری مشهد در سال 1397 انجام داده است شهر مشهد دارای جمعیت تقریبا سه ملییون و دویست هزار نفر میباشد

و بر اساس طبقه بندی های اقلیمی:

مشهد در اقلیم نیمه صحرائی(نیمه بیابانی یا نیمه خشک) قرار دارد در این اقلیم تابستان ها گرم و خشک و زمستان ها سرد  میباشد (منبع:دکتر محمد حسن گنجی،”تقسیمات اقلیمی ایران”)

اقلیم شهر مشهد

عوامل تاثیر گذار بر اقلیم شهر مشهد:

  • قرار گرفتن در عرض شمالی 36 درجه
  • قرار گرفتن در اقلیم نیمه صحرائی
  • همسایگی با کویر قره قوم ترکمنستان 
  • تداخل جبهه های اب و هوایی
  • وجود دو رشته کوه هزار مسجد و بینالود
  • شدت دما
  • رطوبت نسبی
  • نوع خاک
  • نحوه بهره برداری از زمین
  • متوسط بارندگی سالانه کمتر از 250 میلیمتر
  • ویژگی و کیفیت بارندگی
  • عناصر اب و هوایی که مقدار تبخیر راتنظیم میکند
  • فصل بارش(توضیع نامناسب زمانی و فصلی)

شهر مشهد در 36 درجه و 17 دقیقه عرض شمالی از خط استوا و 59 درجه و 36 دقیقه طول شرقی نسبت به نصف النهار مبدا قرار گرفته است

شهر مشهد در دشت توس،حوضه ابریز کشف رود و بین رشته کوه های هزار مشجد و بینالود قرار دارد(منبع:محمود رضا برازش،”مشهد”)


لینک عکس توپوگرافی شهر مشهد (منبع سایت وبسایت جامع هوا و اقلیم شناسی ایران)

http://www.lib.utexas.edu/maps/jog/iran/txu-oclc-58750648-nj40-16.jpg

همسایه های شهرستان مشهد عبارتند از:

  • از شمال به شهرستان های کلات و درگز
  • از شمال غربی به شهرستان چناران
  • ازجنوب به شهرستان فریمان
  • از جنوب غربی به شهرستان تربت حیدریه
  • از شرق به شهرستان سرخس
  • از غرب به شهرستان های بینالود و نیشابور

نقشه همسایه های شهر مشهد

  •  شهرستان مشهد در گذشته دارای چهار بخش مرکزی،احمد اباد،رضویه،طرقبه بوده است پنج شهر مشهد،ملک اباد،رضویه،طرقبه شاندیز و 13 دهستان جزو شهرستان مشهد بودند(منبع:معاونت فرهنگی شهرداری مشهد،”مشهد”)
  •  از سال1387 بخش طرقبه شاندیز از شهرستان مشهد جدا شده است و تشکیل شهرستانی جدید به نام بینالود را داده است 

عرض جغرافیایی عامل تعیین کننده دما در نقاط مختلف کره زمین است البته عوامل دیگری نیز موثر هستند مشهد در عرض جغرافیایی 36 درجه و در اقلیم نیمه خشک قرار دارد در این اقلیم از نظر دما 50 درصد را تیپ دمایی سرد و 34 درصد از ان را تیپ دمایی فرا سرد پوشش میدهد (منبع:رمضان طهماسبی،رضا رجبی ثانی،”بهره برداری از منابع اب در بیابان”)

  • متوسط درجه حرارت شهر مشهد 14.4درجه سانتی گراد میباشد
  • بیشترین درجه حرارت ثبت شده در تابستان های شهر مشهد 43+ درجه بوده است
  • کمترین درجه حرارت ثبت شده در زمستان های شهر مشهد 25- درجه بوده است
  • اختلاف میانگین درجه حرارت در سردترین و گرم ترین ماه سال در شهر مشهد حدود 25 درجه سانتیگراد است

متوسط حداقل و حداکثر سالانه رطوبت بین 36.5 درصد در تیرماه و 71.9 درصد در دی ماه میباشد (منبع:علیرضا رضوانی،”در جستجوی هویت شهری وزارت مسکن و شهرسازی”)

بررسی امار باد ها در مشهد :

  • حاکی از وجود یک سیستم ضعیف محلی است که از وجود ارتفاعات غرب این شهرستان ناشی میشود
  • جهت وزش باد ها به طور عمده شمال و شمال غربی و بعداز ظهر ها جنوب شرقی است
  • به طور کلی جهت وزش باد غالب در مشهد جنوب و جنوب شرقی است
  • درصد و سرعت وزش بادهایی که در فصل تابستان میوزند بیشتر از سایر بادها است
  • مشهد در معرض بادهای سرد اسیای مرکزی نیز قرار دارد
  • دشت مشهد دارای شیب ملایمی از غرب به جنوب شرقی و در امتداد جنوب به شمال شرقی است
  • مشهد در نواحی گسترش یافته در قسمت غربی و جنوبی که به دامنه ارتفاعات پیوند خورده است دارای شیب های تند تری نسبت به دیگر محدوده های شهر میباشد
  • مناطقی که در محدوده بلوار پیروزی و بلوارهای موازی ان به سمت ارتفاعات است و یا منطقه سیدی دارای شیب به سمت مرکز میباشد
  • بارندگی به طور کلی در شهرستان مشهد کم است میزان بارندگی در شهر مشهد 200-400 میلیمتر در سال میباشد میانگین تبخیر سالانه نیز 1400 – 2400 میلی متر است در این اقلیم عموما بارندگی بصورت رگبار، شدید با تغیرات بارش و توزیع نامناسب ماهانه و فصلی بارش در سال میباشد (منبع:رمضان طهماسبی،رضا رجبی ثانی،”بهره برداری از منابع اب در بیابان”)
  • ریزش های این حوضه مربوط به اواخر پائیز و زمستان میباشد که عموما بصورت جبهه ای هستند (بارندگی در پاییز بسیار ناچیز است)
  • بارندگی های پراکنده در فصل بهار و بندرت در تابستان نیز وجود دارد 
  • بارانی ترین ماه های سال بهمن و اسفند میباشد (در دو ماه اخر سال و اوایل سال جدید بارندگی به صورت رگبار است)
  • درصد بارندگی در مناطق نیمه خشک در بهار 23%و در پائیز26%و در زمستان 51%  میباشد

ارتفاع شهر مشهد از سطح دریای ازاد (خلیج فارس):

شمال شهر مشهد دارای ارتفاعی بین 980 تا 1014 متر میباشد

جنوب شهر مشهد دارای ارتفاعی بین 970 تا 1050 متر میباشد

غرب شهر مشهد دارای ارتفاعی بین 1070 تا 1100 متر میباشد

شرق شهر مشهد دارای ارتفاعی بین 920 تا 960 متر میباشد

مرکز شهر مشهد (میدان شهدا دارای ارتفاع 980 متر و میدان فردوسی دارای ارتفاع 1000 متر) میباشد

 با احتساب جمیع موارد بیشینه ارتفاع شهر مشهد از سطح دریاهای ازاد 1100 متر و کمینه ارتفاع شهر مشهد  از سطح دریاهای ازاد 920 متر میباشد و میتوان گفت شهر مشهد از سطح دریاهای ازاد حدود 1000 متر بالاتر است 

ساعات افتابی در مشهد در طول سال مقدار قابل ملاحظه ای است. کم ترین ساعات افتابی در بهمن ماه و بیشترین ان در تیرماه است

بارندگی در شهر مشهد به دلیل قرار گرفتن در منطقه نیمه بیابانی کم است و از بدو پیدایش این شهر با معضل کم ابی دچار بوده است

از نظر زلزله خیزی شهر مشهد جزو بی زیان ترین تا کم زیان ترین مناطق محسوب میگردد  

منبع:

مجتبی لطفی،”عکاس و پژوهشگر”

لذت یک سفر خوش و خاطره انگیز

پارک ابی ایرانیان

پارک های ابی :  

برای اشنایی بیشتر با  پارک های ابی شهر مشهد 

الماس شهر

 شهر بازی ها :

برای اشنایی بیشتر با شهر بازی های شهر مشهد کلیک بفرمائید

پارک گلها

پارک ها و بوستانها :

برای اشنایی بیشتر با پارک ها و بوستان های شهر مشهد کلیک بفرمائید

غذاهای معروف

غذاهای معروف :  

برای اشنایی بیشتر با غذاهای معروف و محلی شهر مشهد کلیک بفرمائید

مراکز خرید شهر مشهد:

 یکی از اصلی ترین برنامه های تفریحی مسافران شهر مشهد به غیر از رفتن و گشت و گذار در مناطق ییلاقی اطراف مشهد گردش کردن و خرید در بازار ها،پاساژها و مراکز خرید میباشد برای اشنایی بیشتر با بازار های شهر مشهد

سوغاتی های شهر مشهد:

ادویه جات سوغات شهر مشهد،معرفی کامل شهرستان مشهد

نبات،زرشک،زعفران،نخود،کشمش،انگشترهای عقیق و فیروزه،سجاده،مهر،تسبیح،عطر،ظروف سنگی و برخی از خشکبار مانند برگه زردالو و…سوغاتی های شهر مشهد میباشندبرای اشنایی بیشتر با سوغات  شهر مشهد 

تقویم رویدادهای گردشگری استان خراسان رضوی:

این رویدادها در 42 روستا،16 بخش،28 شهرستان،28 اقامت گاه بوم گردی و چادر سیاه،10 مکان تاریخی،13 بوستان،13 مجموعه تاریخی و هشت پایگاه پژوهشی برگزار خواهد شد(منبع :سایت وزارت میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی استان خراسان رضوی)

شاهنامه خوانی

نام رویداد شکل برگذاری تاریخ رویداد  
جشن نوروزگاهجشنواره استانی ایام نوروز
جشنواره تیرگانجشنواره محلیاواسط خردادماه
جشن سدهجشنواره محلیاخر اذر ماه
جشن شب یلداجشنواره محلیابان ماه
جشنواره بازی های بومی محلیجشنواره محلی ایام نوروز
جشن روز روستاجشن استانی اول و سیزده فروردین
کشتی چوخهجشنواره استانی فروردین ماه
جشنواره غذاهای سنتیجشن محلیابان ماه
جشن سمنو پزانجشن محلیدیماه
مراسم ایینی بلغور پزانجشن محلیاواسط اردیبهشت ماه
جشن حلیم پزانجشن محلیاواسط اردیبهشت ماه
جشنواره پخت نان محلیجشن محلیخرداد ماه
جشنواره شیر دوشانجشن محلیاواخر فروردین
جشنواره شکوفه های البالوجشن استانی اواخر اردیبهشت ماه
جشنواره شکوفه های گیلاسجشن محلیاواخر اردیبهشت ماه
جشنواره گل غلطانجشن محلیاواخر اردیبهشت ماه
جشنواره موسیقی سنتیجشن محلیابان ماه
جشنواره پرواز بادبادکهاجشن محلیاواسط اردیبهشت
هفته فرهنگی کلات جشن محلی اواسط اردیبهشت ماه
مسابقه دوچرخه سواری چشمه سبزجشن محلی
جشن شیشلیک شاندیزجشن محلیاواسط مرداد ماه
جشن بستنی طرقبهجشن محلیاواسط تیر ماه
جشن خرمنجشن محلی9 و10 خرداد
جشنواره ریواسجشن محلیشهریور ماه
جشن شکوفه بادامجشن محلیاوایل فروردین
جشنواره تاک پلوجشن محلیاواخر فروردین
جشن برداشت نعناجشن محلیاردیبهشت ماه
جشن برداشت الوجشن محلیشهریور ماه
جشن برداشت انگورجشن محلیشهریور ماه
جشن برداشت پستهجشن محلیاواسط مرداد ماه
جشن برداشت گردوجشن محلیمرداد ماه
جشن برداشت انارجشن محلیاوایل مهر ماه
جشن زعفرانجشن محلی اواخر ابانماه
جشنواره شاتوتجشن محلی اواسط خرداد
جشن گیاهان داروییجشن محلی 27 مرداد ماه
جشنواره گردشگری خوافجشنواره استانیاوایل مهرماه
مراسم اربعینایام اربعین

لذت یک سفر خوش و خاطره انگیز

پارک ابی ایرانیان

پارک های ابی :  

از اصلی ترین برنامه های تفریحی مسافران شهر مشهد گشت و گذار در مناطق ییلاقی،خوردن غذاهای معروف در رستوران ها، خرید کردن از بازار ها ،رفتن به پارک های ابی،گردش کردن در پارک های شهری و استفاده از وسایل متعدد شهر بازی های شهر مشهد میباشد…ادامه مطلب 

باغ گلها بلوار معلم،پارک ها و بوستانهای شهر مشهد،جاذبه های گردشگری شهر مشهد،دیدنی های شهر مشهد

پارک ها و بوستانها :

مهمترین انگیزه های مراجعه به پارکها پر کردن اوقات فراغت،استراحت،ارامش،پیک نیک،سرگرمی و بازی میباشد در مشهد پارک ها و بوستان های متنوعی جهت رسیدن به این اهداف وجود دارد پارک های موضوعی نیز وجود دارند که علاوه بر پر کردن اوغات فراغت با اهدافی مانند اموزش و ….بنا شده اند مانند بوستان دانش …..

اش محلی مشهد

غذاهای معروف :  

مشهدبه شهر غذا شهرت دارد دارای بیشترین واحد در حوضه صنفی رستوران داران در بین شهر های ایران (850 واحد) است دارای بهترین و با کیفیت ترین غذا ها و رستوران ها میباشد دارای غذای ثبت ملی شده (شیشلیک) است دارای غذاخوری های ارائه دهنده غذاهای سنتی و محلی میباشدادامه مطلب 

الماس شرق

 شهر بازی ها :

از اصلی ترین برنامه های تفریحی مسافران شهر مشهد گشت و گذار در مناطق ییلاقی،خوردن غذاهای معروف در رستوران ها، خرید کردن از بازار ها ،رفتن به پارک های ابی،گردش کردن در پارک های شهری و استفاده از وسایل متعدد شهر بازی های شهر مشهد میباشد…ادامه مطلب 

خاص ترین ها:

 این موارد هر کدام از بابت موضوعی خاص هستند مثلا تاریخ یا شکل و… که به نظرم  برای گردشگران محترم جذابیت داشته باشد

قلعه عماد

بین روستاهای ال،پنمنه،کلاته عرب در مسیر تاریخی توس به کلات بر بالای کوهی به ارتفاع نزدیک 3000 متر بقایای قلعه ای تاریخی به سبک قلعه های اسماعیلیان قرار دارد این قلعه از سه طرف پرتگاه است و فقط از یک طرف میتوان به داخل ان راه یافت از این قلعه در متون تاریخی یاد شده است امروزه از بقایای این دژ استحکامی دیوارها،برج ها و حوضی ساروجی بر جا مانده است این قلعه از سده نهم هجری مورد استفاده حکام تیموری بوده است و تا زمان صفویه رونق داشته است

منابع:1):اطلاعات شخصی 2):مشهد تالیف معاونت فرهنگی اجتماعی شهرداری مشهد

سنگ نگاره های پرنواز

دشت باستانی توس به دلیل اقلیم مساعد،وجود مراتع و چشمه های فراوان هزاران سال مسکن و موطن اقوام گوناگون بوده است باستان شناسان دلایل متعددی را عنوان کرده اند که نشان دهنده این قدمت میباشد ازجمله این دلایل میتوان به وجود ابزار های سنگی اشاره کرد. در سالهای 1354،1353 یک هیات مشترک از دیرین شناسان ایرانی و فرانسوی در بررسی اطراف روستای ابروان در فاصله چهل کیلومتری شرق مشهد موفق به کشف 60 عدد ابزار سنگی گردیدند که قدمت این مجموعه به هزاران سال قبل برمی گردد و قدیمی ترین نشانه ابزار سازی در ایران است از دیگر دلایل وجود تپه نادری در جنوب شهر میباشد که موید زیستگاه از هزاره پنجم پیش از میلاد است و پیشرفت و تکامل فرهنگی این منطقه را نشان می دهد. به دلیل اقامت دراز مدت پارت ها در شمال خراسان و استقلال نسبی ان اقوام ناحیه مشهد رونق و ابادانی خود را داشته است. از هزاره اول پیش از میلاد نیز چهار محوطه تاریخی در مشهد توسط باستان شناسان شناسایی شده است. از دلایل دیگر میتوان به وجود اسامی که برگرفته از تاریخ پیش اسلام ایران است اشاره کرد مانند مغان،گوش،بهره،ال و… اما افزون بر این دلایل که عنوان شد در اطراف مشهد سنگ نگاره های بسیاری وجود دارد با نقش های حیوانات،انسان های شکارچی و ایین های سنتی که قدمت این نقوش به دوران نوسنگی بر میگردد مکان بعضی از این سنگ نگاره ها بعضا در ارتفاعات میباشد و بنا به گفته کارشناسان چند کلونی سنگ نگاره در ایران وجود دارد که یکی از انها در شهرستان مشهد و دشت توس واقع است.بیشترین تصویری که در این سنگ نگاره ها به چشم می خورد متعلق به بز کوهی است 

کتیبه خانتاشی

کتیبه سنگی خانتاشی در دره ال است که در ماه صفر 916 هجری قمری برابر با 1510 میلادی به امر سر سلسله ازبکهای شیبانی، ابوالفتح محمد شیبانی خان مشهور به شیبک خان بر روی صخره ای در دره ال نوشته شده است و حاوی شرح فتوحات وی و ادعاهایش مبنی بر خلیفه الرحمن بودن اوست همچنین یاداور شده که معماران وی مشغول بازسازی و عمران شهر توس یا یادگار خانی بوده اند (ظاهرا ان قسمت از باره شهر توس در دروازه شرقی مرو که مرمت شده بنا بر همین فرمان بوده است)منظور از یادگار خانی نام ابداعی شیبک خان برای شهر حماسی توس بوده است چون خواسته با این نام جدید یادگاری از خود باقی بگذارد شیبک خان چند ماه بعد از تحریر این کتیبه به دست شاه اسماعیل صفوی کشته شد اما کتیبه اش تا کنون در دره ال بر جا مانده است 

میل روستای اخنگان

در منطقه فرهنگی تاریخی توس و بعد از روستای توس که در 25 کیلومتری شهر مشهد(فاصله از پارک ملت) قرار دارد با عبور از روستاهای شوراب،حسن اباد به روستای تاریخی اخنگان میرسیم در ابتدای روستا برج مقبره ای قرار دارد به نام برج یا میل اخنگان نمونه این برج در شهر های دیگر مانند کاشمر و …وجود دارد ولی این گونه بناها با این تزیینات ریشه در ترکستان دارد و مشهورترین انها گورمیر است میل اخنگان بنایی است اجری که از داخل هشت گوشه و از خارج مدور است در داخل بنا نقش و نگاری دیده نمیشود ولی درخارج دبوار ،نیم ستون ها و بام با کاشی هایی به رنگ لاجوردی،ابی فیروزه ای تزیین شده است این بنا احتمالا متعلق به بانویی است که در دوره تیموری درگذشته است برخی معتقد هستند ارامگاه متعلق به گوهرتاج خواهر گوهر شاد اغا میباشد ….

منابع:1):اطلاعات شخصی2):اثار ایران تالیف اندره گدار،یدا گدار،ماکسیم سیرو

چهار طاقی بازه هور

چهار طاقی بازه هور بنایی چهار ضلعی است که گنبدی بروی ان قرار دارد. این بنا در گذشته به عناصر معماری دیگری در ضلع شرقی متصل بوده است.بنا مربوط به دوره ساسانی و به قرن سوم میلادی تعلق داشته است این بنا در مسیر تاریخی مشهد به زاوه(تربت حیدریه) و 75 کیلومتری مشهد و به فاصله چند کیلومتر بعد از خانه های روستای رباط سفید در راه روستای اسد اباد قرار دارد کاربری این بنا به گفته برخی اتشگاه بوده است و به نام اتشکده بازه هور ان را میشناسند ولی برخی پژوهشگران ان را در زمره چهارطاقی های گاه شماری و محاسبه نجومی در معماری ایران باستان میدانند و برخی نیز مانند اندره گدار علاوه بر این که ان را بنایی مذهبی نمیداند این بنا را به عنوان یکی از ملحقات دو بنای قلعه دختر و قلعه پسر که بر گردنه کوه مجاور قرار دارند به شمار می اورد نام بازه هور به معنای دره خورشید اشاره ای به محل استقرار ان دارد .در غرب روستای رباط سفید روستایی با نام بازه هور نیز وجود دارد 

منابع:

ا):اثار ایران تالیف اندره گدار،یداگدار،ماکسیم سیرو2):مشهد تالیف معاونت فرهنگی اجتماعی شهرداری مشهد3):اطلاعات شخصی 

نقاشی های سقف حمام مهدی قلی بیگ

در زمان مرمت بنای تاریخی حمام مهدی قلی بیگ مشخص گردید سقف و دیوارها در مجموع از 28 لایه تشکیل شده است که پس از لایه برداری بخشی از جداره سیزده لایه نقاشی هویدا گردید نقاشی های لایه سیزدهم این بنا مربوط به اواخر دوره قاجار میباشد و موضوع ان اساطیری،حماسی،داستانهای عاشقانه و داستانهای مردمی برگرفته از اعتقادات و باورهای مردمی که نسل به نسل و سینه به سینه در میان عوام نقل شده است میباشد مانند داستان نبرد امیر ارسلان نامدار با فولاد زره ،نبرد شیرویه با سرهنگ ،فرامرزپسر رستم، درسقف حمام داستانهایی از تغییر وضع لباس ایرانیان و ورود تکنولوژی به ایران نیز دیده میشود…. 

“مرغی دیدم نشسته بر باره طوس        در پیش نهاده کله کیکاووس “

“با کله همی گفت که افسوس افسوس    کو بانگ جرسها و کجا ناله کوس؟”

                                                                            خیام 

حصار تاریخی توس

باروی نیمه ویران طابران توس (در حال بازسازی)به طول هفت کیلومتر و به ارتفاع 12 متر و عرض قسمت پایین 6 متر و عرض در قسمت بالا 2.5 متر دورتا دور شهر تاریخی توس به مساحت 360 هکتار را دربرگرفته است این بارو از گل رس ورز داده به شکل تقریبی دایره ساخته شده است و در گذشته دارای 106 نیم برج و چهار دروازه به نام های رزان،رودبار،مرو،نیشابور بوده است شهر طابران توس دست کم از سده چهارم هجری و حکومت ابومنصور محمدبن عبد الرزاق طوسی حاکم توس دارای باره بوده است از ان پس اولین بار غزها در قرن ششم هجری و بعد مغولها در سده هفتم هجری و پس از ان میرانشاه پسر تیمور در قرن هشتم هجری به ان صدمه زده است و در اخرین مرحله با حمله شیبگ خان انچه از توس باقی مانده بود ویران گشت

منابع:

سازمان میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان مشهد 

هارونیه

بنای هارونیه در شهر تابران توس،جنوب ارامگاه فردوسی و همچنین جنوب کهندژ که مرکز خلافت و سکونت حکام در توس بوده قرار دارد این بنا خانقاه یا ارامگاهی متعلق به قرن هشتم هجری میباشد که بعد از حمله مغول ساخته شده است و به اشتباه ارامگاه هارون الرشید نامیده میشود مقبره هارون الرشید درحرم قرار دارد نام هارونیه ازاوایل قرن چهاردهم روی این بنا گذارده شده است در قسمت جنوبی مجموعه هارونیه مسجد و مدرسه ای متعلق به دوره سلجوقی قرار دارد این بنا که اجری بوده با ستون های مدور و چند کف اجری در مرکز شهر تابران توس و جنوب هارونیه کشف گردید این بنا دارای شبستان ستوندار،حیاط مرکزی و رواقی بر گرداگرد ان است کاربری ان در  ابتدا مسجد بوده و بعدها به بخشی از نظامیه ها یا همان مدارس دوران سلجوقی تبدیل شده است

بقایای جاده ابریشم

در جنوب شهر مشهد و نزدیک روستای شریف اباد بقایای جاده سنگ فرش شده ای وجود دارد که در گذشته راهی مواصلاتی و کاروان رو بوده است و مسافرانی که قصد سفر به توس یا به نیشابور را داشتند از این مسیر رفت و امد میکردند این مسیر خود بخشی از راهی بوده که چین را به اروپا متصل میکرده و به جاده ابریشم معروف است. قسمتی از این راه که سنگ فرش شده است در زمان یکی از حاکمان مشهد در اواخر دوره قاجار انجام گرفته است 

چشمه سبز یا چشمه سو از این چشمه تاریخی فردوسی در شاهنامه چنین یاد میکند. یزدگرد پادشاه ساسانی حکومت خود را در خطر میبیند و موبدان و اخترشناسان راجمع میکند تا …..

منطقه چشمه گراپ (ثبت ملی شده)در این منطقه چندین چشمه وجود دارد که دارای املاح معدنی میباشند و دائما در حال جوشیدن هستند. چشمه اصلی بر بالای یک بلندی مانند دهانه اتشفشان …….

روستای ییلاقی تاریخی کنگ با قدمت 3000 ساله روستایی زیبا با بافتی پلکانی شکل میباشد که به ماسوله خراسان شهرت دارد…برای اشنایی بیشتر با روستای کنگ کلیک بفرمائید

دره ارغوان

برای اشنایی بیشتر با دره ارغوان کلیک بفرمائید

دره سیستان

دره سیستان

برای اشنایی بیشتر با دره سیستان کلیک بفرمائید

دره انجیر روستای ال

دره انجیر

برای اشنایی بیشتر با دره انجیر کلیک بفرمائید

روستای فرخد

کاشت گل گلاب

برای اشنایی بیشتر با روستای فرخد کلیک بفرمائید

سرو کهنسال فیانی

درختان سالخورده

برای اشنایی بیشتر با درختان سالخورده و جدید کلیک بفرمائید

خاص ترین ها:

 این موارد هر کدام از بابت موضوعی خاص هستند مثلا تاریخ یا شکل و… که به نظرم  برای گردشگران محترم جذابیت داشته باشد

  • سنگ نگاره ها

    سنگ نگاره پرنواز،سنگ نگاره های طرقبه شاندیز،
  • چهارطاقی بازه هور

    چهار طاقی بازه هور،اتشکده مشهد،جاذبه های تاریخی فرهنگی شهر مشهد،جاهای دیدنی مشهد
  • کتیبه خانتاشی

    کتیبه سنگی خانتاشی،اثار تاریخی فرهنگی شهر مشهد
  • چاپارخانه صفی اباد

    چاپار خانه صفی اباد،اثار تاریخی فرهنگی شهر مشهد
  • بقایای جاده ابریشم

    جاده سنگ فرش شده شریف اباد در راه تاریخی توس به نیشابور،حوالی رودخانه طرق
  • حصار تاریخی توس

    برج و باروی شهر تاریخی توس،جاذبه های تاریخی فرهنگی شهر مشهد،جاهای دیدنی مشهد
  • نقاشی های سقف حمام مهدی قلی بیگ

    نقاشی های سقف حمام مهدی قلی بیگ
  • قلعه ماد(عماد)

    قله قلعه عماد،کوه های اطراف مشهد،جاهای دیدنی مشهد،تفرجگاه های مشهد،تفریگاه های مشهد،کوهنوردی

قلعه عماد

بین روستاهای ال،پنمنه،کلاته عرب در مسیر تاریخی توس به کلات بر بالای کوهی به ارتفاع نزدیک 3000 متر بقایای قلعه ای تاریخی به سبک قلعه های اسماعیلیان قرار دارد این قلعه از سه طرف پرتگاه است و فقط از یک طرف میتوان به داخل ان راه یافت از این قلعه در متون تاریخی یاد شده است امروزه از بقایای این دژ استحکامی دیوارها،برج ها و حوضی ساروجی بر جا مانده است این قلعه از سده نهم هجری مورد استفاده حکام تیموری بوده است و تا زمان صفویه رونق داشته است

منابع:1):اطلاعات شخصی 2):مشهد تالیف معاونت فرهنگی اجتماعی شهرداری مشهد

سنگ نگاره های پرنواز

دشت باستانی توس به دلیل اقلیم مساعد،وجود مراتع و چشمه های فراوان هزاران سال مسکن و موطن اقوام گوناگون بوده است باستان شناسان دلایل متعددی را عنوان کرده اند که نشان دهنده این قدمت میباشد ازجمله این دلایل میتوان به وجود ابزار های سنگی اشاره کرد. در سالهای 1354،1353 یک هیات مشترک از دیرین شناسان ایرانی و فرانسوی در بررسی اطراف روستای ابروان در فاصله چهل کیلومتری شرق مشهد موفق به کشف 60 عدد ابزار سنگی گردیدند که قدمت این مجموعه به هزاران سال قبل برمی گردد و قدیمی ترین نشانه ابزار سازی در ایران است از دیگر دلایل وجود تپه نادری در جنوب شهر میباشد که موید زیستگاه از هزاره پنجم پیش از میلاد است و پیشرفت و تکامل فرهنگی این منطقه را نشان می دهد. به دلیل اقامت دراز مدت پارت ها در شمال خراسان و استقلال نسبی ان اقوام ناحیه مشهد رونق و ابادانی خود را داشته است. از هزاره اول پیش از میلاد نیز چهار محوطه تاریخی در مشهد توسط باستان شناسان شناسایی شده است. از دلایل دیگر میتوان به وجود اسامی که برگرفته از تاریخ پیش اسلام ایران است اشاره کرد مانند مغان،گوش،بهره،ال و… اما افزون بر این دلایل که عنوان شد در اطراف مشهد سنگ نگاره های بسیاری وجود دارد با نقش های حیوانات،انسان های شکارچی و ایین های سنتی که قدمت این نقوش به دوران نوسنگی بر میگردد مکان بعضی از این سنگ نگاره ها بعضا در ارتفاعات میباشد و بنا به گفته کارشناسان چند کلونی سنگ نگاره در ایران وجود دارد که یکی از انها در شهرستان مشهد و دشت توس واقع است.بیشترین تصویری که در این سنگ نگاره ها به چشم می خورد متعلق به بز کوهی است 

کتیبه خانتاشی

کتیبه سنگی خانتاشی در دره ال است که در ماه صفر 916 هجری قمری برابر با 1510 میلادی به امر سر سلسله ازبکهای شیبانی، ابوالفتح محمد شیبانی خان مشهور به شیبک خان بر روی صخره ای در دره ال نوشته شده است و حاوی شرح فتوحات وی و ادعاهایش مبنی بر خلیفه الرحمن بودن اوست همچنین یاداور شده که معماران وی مشغول بازسازی و عمران شهر توس یا یادگار خانی بوده اند (ظاهرا ان قسمت از باره شهر توس در دروازه شرقی مرو که مرمت شده بنا بر همین فرمان بوده است)منظور از یادگار خانی نام ابداعی شیبک خان برای شهر حماسی توس بوده است چون خواسته با این نام جدید یادگاری از خود باقی بگذارد شیبک خان چند ماه بعد از تحریر این کتیبه به دست شاه اسماعیل صفوی کشته شد اما کتیبه اش تا کنون در دره ال بر جا مانده است 

میل روستای اخنگان

در منطقه فرهنگی تاریخی توس و بعد از روستای توس که در 25 کیلومتری شهر مشهد(فاصله از پارک ملت) قرار دارد با عبور از روستاهای شوراب،حسن اباد به روستای تاریخی اخنگان میرسیم در ابتدای روستا برج مقبره ای قرار دارد به نام برج یا میل اخنگان نمونه این برج در شهر های دیگر مانند کاشمر و …وجود دارد ولی این گونه بناها با این تزیینات ریشه در ترکستان دارد و مشهورترین انها گورمیر است میل اخنگان بنایی است اجری که از داخل هشت گوشه و از خارج مدور است در داخل بنا نقش و نگاری دیده نمیشود ولی درخارج دبوار ،نیم ستون ها و بام با کاشی هایی به رنگ لاجوردی،ابی فیروزه ای تزیین شده است این بنا احتمالا متعلق به بانویی است که در دوره تیموری درگذشته است برخی معتقد هستند ارامگاه متعلق به گوهرتاج خواهر گوهر شاد اغا میباشد ….

منابع:1):اطلاعات شخصی2):اثار ایران تالیف اندره گدار،یدا گدار،ماکسیم سیرو

چهار طاقی بازه هور

چهار طاقی بازه هور بنایی چهار ضلعی است که گنبدی بروی ان قرار دارد. این بنا در گذشته به عناصر معماری دیگری در ضلع شرقی متصل بوده است.بنا مربوط به دوره ساسانی و به قرن سوم میلادی تعلق داشته است این بنا در مسیر تاریخی مشهد به زاوه(تربت حیدریه) و 75 کیلومتری مشهد و به فاصله چند کیلومتر بعد از خانه های روستای رباط سفید در راه روستای اسد اباد قرار دارد کاربری این بنا به گفته برخی اتشگاه بوده است و به نام اتشکده بازه هور ان را میشناسند ولی برخی پژوهشگران ان را در زمره چهارطاقی های گاه شماری و محاسبه نجومی در معماری ایران باستان میدانند و برخی نیز مانند اندره گدار علاوه بر این که ان را بنایی مذهبی نمیداند این بنا را به عنوان یکی از ملحقات دو بنای قلعه دختر و قلعه پسر که بر گردنه کوه مجاور قرار دارند به شمار می اورد نام بازه هور به معنای دره خورشید اشاره ای به محل استقرار ان دارد .در غرب روستای رباط سفید روستایی با نام بازه هور نیز وجود دارد 

منابع:

ا):اثار ایران تالیف اندره گدار،یداگدار،ماکسیم سیرو2):مشهد تالیف معاونت فرهنگی اجتماعی شهرداری مشهد3):اطلاعات شخصی 

نقاشی های سقف حمام مهدی قلی بیگ

در زمان مرمت بنای تاریخی حمام مهدی قلی بیگ مشخص گردید سقف و دیوارها در مجموع از 28 لایه تشکیل شده است که پس از لایه برداری بخشی از جداره سیزده لایه نقاشی هویدا گردید نقاشی های لایه سیزدهم این بنا مربوط به اواخر دوره قاجار میباشد و موضوع ان اساطیری،حماسی،داستانهای عاشقانه و داستانهای مردمی برگرفته از اعتقادات و باورهای مردمی که نسل به نسل و سینه به سینه در میان عوام نقل شده است میباشد مانند داستان نبرد امیر ارسلان نامدار با فولاد زره ،نبرد شیرویه با سرهنگ ،فرامرزپسر رستم، درسقف حمام داستانهایی از تغییر وضع لباس ایرانیان و ورود تکنولوژی به ایران نیز دیده میشود…. 

“مرغی دیدم نشسته بر باره طوس        در پیش نهاده کله کیکاووس “

“با کله همی گفت که افسوس افسوس    کو بانگ جرسها و کجا ناله کوس؟”

                                                                            خیام 

حصار تاریخی توس

باروی نیمه ویران طابران توس (در حال بازسازی)به طول هفت کیلومتر و به ارتفاع 12 متر و عرض قسمت پایین 6 متر و عرض در قسمت بالا 2.5 متر دورتا دور شهر تاریخی توس به مساحت 360 هکتار را دربرگرفته است این بارو از گل رس ورز داده به شکل تقریبی دایره ساخته شده است و در گذشته دارای 106 نیم برج و چهار دروازه به نام های رزان،رودبار،مرو،نیشابور بوده است شهر طابران توس دست کم از سده چهارم هجری و حکومت ابومنصور محمدبن عبد الرزاق طوسی حاکم توس دارای باره بوده است از ان پس اولین بار غزها در قرن ششم هجری و بعد مغولها در سده هفتم هجری و پس از ان میرانشاه پسر تیمور در قرن هشتم هجری به ان صدمه زده است و در اخرین مرحله با حمله شیبگ خان انچه از توس باقی مانده بود ویران گشت

منابع:

سازمان میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان مشهد 

هارونیه

بنای هارونیه در شهر تابران توس،جنوب ارامگاه فردوسی و همچنین جنوب کهندژ که مرکز خلافت و سکونت حکام در توس بوده قرار دارد این بنا خانقاه یا ارامگاهی متعلق به قرن هشتم هجری میباشد که بعد از حمله مغول ساخته شده است و به اشتباه ارامگاه هارون الرشید نامیده میشود مقبره هارون الرشید درحرم قرار دارد نام هارونیه ازاوایل قرن چهاردهم روی این بنا گذارده شده است در قسمت جنوبی مجموعه هارونیه مسجد و مدرسه ای متعلق به دوره سلجوقی قرار دارد این بنا که اجری بوده با ستون های مدور و چند کف اجری در مرکز شهر تابران توس و جنوب هارونیه کشف گردید این بنا دارای شبستان ستوندار،حیاط مرکزی و رواقی بر گرداگرد ان است کاربری ان در  ابتدا مسجد بوده و بعدها به بخشی از نظامیه ها یا همان مدارس دوران سلجوقی تبدیل شده است

بقایای جاده ابریشم

در جنوب شهر مشهد و نزدیک روستای شریف اباد بقایای جاده سنگ فرش شده ای وجود دارد که در گذشته راهی مواصلاتی و کاروان رو بوده است و مسافرانی که قصد سفر به توس یا به نیشابور را داشتند از این مسیر رفت و امد میکردند این مسیر خود بخشی از راهی بوده که چین را به اروپا متصل میکرده و به جاده ابریشم معروف است. قسمتی از این راه که سنگ فرش شده است در زمان یکی از حاکمان مشهد در اواخر دوره قاجار انجام گرفته است 

چشمه سبز،جاذبه های گردشگری شهر مشهد،جاهای دیدنی مشهد،جاذبه های گردشگری استان خراسان رضوی
چشمه گراپ،چشمه اب دارای مواد معدنی،جاذبه های گردشگری شهر مشهد،جاهای دیدنی مشهد،جاذبه های گردشگری استان خراسان رضوی
روستای ییلاقی تاریخی کنگ
غول سنگی،ژئوتوریسم

چشمه سبز

در شمال غربی مشهد و بعد از روستای گلمکان چشمه ای در بین کوه های رشته کوه بینالود مانند دریاچه ای وجود دارد به نام چشمه سبز یا چشمه سو از این چشمه تاریخی فردوسی در شاهنامه چنین یاد میکند. یزدگرد پادشاه ساسانی حکومت خود را در خطر میبیند و موبدان و اخترشناسان راجمع میکند تا …..  

چشمه گراپ

در جنوب مشهد و نزدیک عوارضی ملک اباد و حاشیه بزرگراه تابلوی منابع طبیعی با فاصله از جاده قرار داده شده که منطقه ای را معرفی میکند که ثبت ملی شده است در این منطقه چندین چشمه وجود دارد که دارای املاح معدنی میباشند و دائما در حال جوشیدن هستند. چشمه اصلی بر بالای یک بلندی مانند ….

کنگ

 روستای ییلاقی تاریخی کنگ با قدمت 3000 ساله روستایی زیبا با بافتی پلکانی شکل میباشد که به ماسوله خراسان شهرت دارد این روستا که در نزدیک مشهد و به فاصله 18 کیلومتر از طرقبه واقع شده است علاوه بر این که دارای اب و هوا و طبیعتی زیبا میباشد دارای اثار تاریخی ارزشمندی مانند ….

قدیمی ترین هتل ایران که هنوز فعالیت میکند

هتل تاریخی پارس محله ارگ،اثار تاریخی فرهنگی شهر مشهد

هتل پارس قدیمی ترین هتل ایران است که هنوز فعالیت می کند این هتل از بناهای به جا مانده در محله ارگ میباشد که در سال 1316 به عنوان اولین مکان اقامتی مشهد با شیوه پذیرایی جدید با معماری روسی ساخته شد

قدیمی ترین محله ایران که همچنان فعال است

محله نوغان،کوچه نوغان،کوچه های قدیمی مشهد،مناطق قدیمی مشهد،بافت تاریخی مشهد،قدیمی ترین محله های مشهد

محله نوغان مکانی تاریخی با قدمت هزارو پانصد ساله است این مکان از ابادی های شهر قدیم توس بوده است که با سناباد هسته اصلی شهر مشهد را تشکیل دادند در حال حاضر این محله قدیمی ترین محله ایران است که همچنان زندگی در ان جریان دارد.

مطالب پیشنهادی ما به شما:

از دیرباز مرسوم بوده افرادی که به مسافرت میرفتند کالایی را به عنوان سوغات و یا ره اورد خریداری میکردند و به فامیل،اقوام و یا دوستان هدیه می دادند

خدمات

وبسایت مشهد رخسار در اینده به مسافران و گردشگران محترم خدمات زیر را ارائه خواهد کرد

تهیه بلیط
رزرو هتل
ترنسفر
معرفی مراکز خرید

از دیرباز مشهد سالانه میزبان مسافرانی بوده که به قصد زیارت،تجارت و یا به دلیل این که مشهد در مسیر شاهراه تاریخی خراسان قرار داشته به این شهر سفر می کردند امروزه نیز گردشگران زیادی به قصد زیارت،سیاحت،خرید و استفاده از مراکز تفریحی متعدد ویا بازدید از اثار تاریخی فراوان به این شهر سفر میکنند ما نیز برای اشنایی بیشتر گردشگران به معرفی تمامی این جاذبه ها میپردازیم

لطفا ما را با دیدگاهتان یاری بفرمایید

کلیه حقوق این مجموعه متعلق به سایت مشهد رخسار میباشد استفاده از مطالب و تصاویر سایت فقط در صورت ذکر منبع و درج لینک مستقیم به آن مطلب مجاز است