مشهد>میراث ماندگار>بازی های محلی                                       

بازی های محلی و سرگرمی های گروهی مشهد:

 

Mashhad Entertainment & Games

 

الک دولک

الک دولک از جمله بازی های محلی مشهد میباشد که در نقاط مختلف ایران به نام های مختلف نامیده میشود

  • وسایل مورد نیاز دو قطعه چوب مقاوم به نام های الک و دولک است
  • دولک به طول 15 تا 21 سانتی متر و ضخامت 3 سانتی متر که هر دو سر ان تراشیده است،الک چوبدستی به طول حدودا 71 سانتی متر و به ضخامت 4 سانتی متراست
  • روشی که ما در مشهد بازی میکردیم با روش مسابقه ای ان متفاوت است و بدین صورت میباشد:
  • دایره ای روی زمین کشیده میشود و یک مهاجم در درون دایره قرار میگیرد و چوب دولک را به هوا پرتاب میکند و با الک به ان ضربه میزند
  • تیم مدافع در فاصله ای دورتر ایستاده اند و زمانی که چوب دولک به سمت انها می اید اگر بتوانند ان را بگیرند نفر تیم مهاجم میسوزد و جای خود را به هم تیمی اش میدهد و بازی از ابتدا شروع میشود
  • در صورتی که تمامی نفرات تیم مهاجم بسوزند و از بازی خارج شوند جای مدافع و مهاجم عوض میشود
  • در صورتی که نتوانند چوب را روی هوا بگیرند قبل از ثابت شدن چوب میتوانند با پا به ان ضربه بزنند تا به دایره نزدیک شود 
  • سپس باید پس از ثابت شدن چوب ان را به سمت مهاجم طوری پرتاب کنند که یا داخل دایره قرار گیرد و یا به بدن مهاجم بخورد
  • مهاجم نیز نباید بگذارد تا چوب داخل دایره قرار گیرد پس از پرتاب چوب دولک توسط مدافع با ثابت شدن ان روی زمین مهاجم رو لبه چوب ضربه می زند تا چوب بالا بیاید و پس از بالا امدن با چوب الک به ان ضربه میزند تا از دایره دور شود
  • و در انتها پس از ضربه زدن به چوب دولک این فاصله دایره با چوب دولک را با طول چوب اندازه میگیرند و  امتیاز تیم مهاجم میباشد و این عمل تکرار میشود تا تمامی افراد تیم مهاجم بسوزند

هفت سنگ

بازی هفت سنگ:

از بازیهای بومی محلی  شهر مشهد بازی هفت سنگ میباشد که جزو 17 بازی رسمی فدراسیون ورزش های بومی محلی است

  • وسایل بازی:تعداد هفت سنگ به ابعاد 8.8 سانتی متر به ضخامت 3 سانتی متر،توپ هفت سنگ (توپی کوچک اندازه کف دست)
  • شرح بازی :(مدل بازی محلی ان با مدلی که فدراسیون دارد متفاوت است )
  • روشی که ما بازی میکردیم بدین صورت است:
  • نفرات به دو گروه تقسیم میشوند و سنگ ها را روی هم می چینند
  • یک گروه میشود گروه مهاجم و از فاصله هفت متری (هفت قدمی)توپ را به سمت سنگ ها پرتاب میکند تا سنگ ها بیافتند پس از افتادن سنگ ها تیم مهاجم فرار می کند
  • و تیم مدافع توپ را برمی دارند و به دنبال نفرات تیم مهاجم میدوند باید بتوانند هر کدام از افراد تیم مهاجم را با توپ بزنند تا از بازی خارج شود 
  • نفرات تیم مهاجم نیز باید بتوانند با فرار کردن و جاخالی دادن توپ به انها نخورد و بیایند دوباره سنگ ها را روی هم بچینند
  • زمانی که تیم مهاجم تمامی سنگ ها را روی هم میچیند بازی تمام میشود و این تیم یک امتیاز بدست می اورد و دوباره حق پرتاب توپ به سمت سنگ ها را دارد
  • ولی اگر تمامی افراد تیم سوخته باشند قبل از این که سنگ ها را روی هم بچینند نوبت تیم مدافع است تا به سمت سنگ ها پرتاب را انجام دهد

قایم موشک

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

خروس جنگی

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

لی لی

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

عمو زنجیر باف

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

زو

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

کشتی

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

سرشستنا

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

لنگ کفش بازی

کمربند بازی

دزد و پلیس

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

طناب بازی

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

تاب بازی

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

گرگم وگله میبرم

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

اب بازی

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

گل بازی

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

پلخمون بازی

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

گرگن به هوا

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

بالا بلندی

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

وسطنا

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

خط بازی(خانه بازی،کلاس کلاس)

از جمله بازی های محلی رایج در مناطق مختلف کشور است که بیشتر بانوان به این بازی میپردازند

  • طریقه بازی بدین صورت است که ابتدا با گچ روی زمین یک جدول میکشند و خانه های ان را شماره گذاری میکنند و بازی شروع میشود 
  • هر بازیکن در شروع بازی سنگ خود را به خانه نخست پرتاب کرده در صورت نداشتن خطا بازی را شروع میکند و باید لی لی کنان خانه ها را طی کرده تا به خانه اخر برسد و استراحت کند و برگردد
  • و پس از ان با پرتاب سنگ به خانه دوم دوباره همان کار را تکرار کند به همین ترتیب تمامی خانه ها را برود تا به خانه اخر برسد
  • ودر صورت نداشتن خطا میتواند مرحله دوم را اغاز کند

توشله بازی

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

خر سواری

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

مسابقه دو

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

نشونه زنی با سنگ(کل کله برد)

از رشته های بومی ،محلی،پرتابی محسوب می گردد

  • چهار قطعه چوب مقاوم جهت اجرا نیاز است
  • به تعدادی سنگ و یا توپ جهت پرتاب و نشانه زنی در طول مسابقات نیاز است
  • نقطه پرتاب به فاصله 8 متر طول منظور میگردد
  • چوب ها دو ردیفه چیده میشود ردیف اول یکی و ردیف دوم سه تا ابتدا باید چوب ردیف اول بیافتد
  • هر شرکت کننده در هر نوبت اقدام به چهار پرتاب به هدف (چوب های ثابت) می نمایند
  • پرتاب گر بایستی هدف را مستقیما با یک ضرب بزند
  • غل خوردن،کمانه کردن امتیازی ندارد

پرتاب سنگ

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

سبزه قطار

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

یک قل دوقل

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

تپ تپ خمیر

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

گل یا پوچ

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

اسم و فامیل

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

اتل متل

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

خاله بازی

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

پرتاب سنگ

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

شمشیر بازی

محتوای زنجیره ای در اینجا قرار دارد

اطلاعات مفید دیگر: 

  • ورزشهای بومی محلی دارای فدراسیون مستقلی به نام فدراسیون ورزش روستایی و بازی های بومی محلی است 
  •  800 بازی در کل کشور به عنوان بازی های بومی محلی ثبت شده است
  • 17 بازی مسابقات رسمی دارد و برای انها قوانین و مقررات نوشته شده است این بازی هاعبارتند از:
  • الک دولک،الختر(خروس جنگی)،دال پلان،کلاس کلاس(خط بازی)،هفت سنگ،یه قل دو قل،طناب کشی،دارت،دوز،چوبکشی،
  • نشانه زنی با سنگ،داژبال(وسطنا)،غاز قلنگ(لی لی)،دوزپا،تیرکمان سنتی(پلخمون بازی)،گانیه
  • فعالیت های بدنی در قالب بازی ها و سرگرمی های گروهی فرصتی برای ارتقای سطح امادگی جسمانی،وحدت وفضایی برای گردهم ایی مردمان قدیم بوده است
  • بازی ها بسته به نوع فضا و محل انجام گرفتن که میتواند باز یا بسته باشد، زمان انجام ان،رده سنی و همچنین تعداد نفرات شرکت کننده متفاوت هستند.
  • بعضی از این بازی ها شاید دیگر انجام نشود و برخی نیز ممکن است با نقاط دیگر ایران مشترک باشند

منابع:

1-مجتبی لطفی،”عکاس و پژوهشگر”

2-روابط عمومی هیات ورزش روستایی و بازیهای بومی محلی خراسان رضوی

لذت یک سفر خوش و خاطره انگیز:

پارک ابی ایرانیان

پارک های ابی :  

برای اشنایی بیشتر با پارک های ابی شهر مشهد کلیک بفرمائید

الماس شهر

شهر بازی ها :

برای اشنایی بیشتر با شهر بازی های شهر مشهد کلیک بفرمائید

پارک گلها

پارک ها و بوستانها :

برای اشنایی بیشتر با پارک ها و بوستان های شهر مشهد کلیک بفرمائید

غذاهای معروف

غذاهای معروف :  

برای اشنایی بیشتر با غذاهای معروف و محلی شهر مشهد کلیک بفرمائید

مراکز خرید شهر مشهد:

 یکی از اصلی ترین برنامه های تفریحی مسافران شهر مشهد به غیر از رفتن و گشت و گذار در مناطق ییلاقی اطراف مشهد گردش کردن و خرید در بازار ها،پاساژها و مراکز خرید میباشد برای اشنایی بیشتر با بازار های شهر مشهد

سوغاتی های شهر مشهد:

نبات،زرشک،زعفران،نخود،کشمش،انگشترهای عقیق و فیروزه،سجاده،مهر،تسبیح،عطر،ظروف سنگی و برخی از خشکبار مانند برگه زردالو و…سوغاتی های شهر مشهد میباشندبرای اشنایی بیشتر با سوغات  شهر مشهد 

تقویم رویدادهای گردشگری استان خراسان رضوی:

این رویدادها در 42 روستا،16 بخش،28 شهرستان،28 اقامت گاه بوم گردی و چادر سیاه،10 مکان تاریخی،13 بوستان،13 مجموعه تاریخی و هشت پایگاه پژوهشی برگزار خواهد شد(منبع :سایت وزارت میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی استان خراسان رضوی)

نام رویداد شکل برگذاری تاریخ رویداد  
جشن نوروزگاهجشنواره استانی ایام نوروز
جشنواره تیرگانجشنواره محلیاواسط خردادماه
جشن سدهجشنواره محلیاخر اذر ماه
جشن شب یلداجشنواره محلیابان ماه
جشنواره بازی های بومی محلیجشنواره محلی ایام نوروز
جشن روز روستاجشن استانی اول و سیزده فروردین
کشتی چوخهجشنواره استانی فروردین ماه
جشنواره غذاهای سنتیجشن محلیابان ماه
جشن سمنو پزانجشن محلیدیماه
مراسم ایینی بلغور پزانجشن محلیاواسط اردیبهشت ماه
جشن حلیم پزانجشن محلیاواسط اردیبهشت ماه
جشنواره پخت نان محلیجشن محلیخرداد ماه
جشنواره شیر دوشانجشن محلیاواخر فروردین
جشنواره شکوفه های البالوجشن استانی اواخر اردیبهشت ماه
جشنواره شکوفه های گیلاسجشن محلیاواخر اردیبهشت ماه
جشنواره گل غلطانجشن محلیاواخر اردیبهشت ماه
جشنواره موسیقی سنتیجشن محلیابان ماه
جشنواره پرواز بادبادکهاجشن محلیاواسط اردیبهشت
هفته فرهنگی کلات جشن محلی اواسط اردیبهشت ماه
مسابقه دوچرخه سواری چشمه سبزجشن محلی
جشن شیشلیک شاندیزجشن محلیاواسط مرداد ماه
جشن بستنی طرقبهجشن محلیاواسط تیر ماه
جشن خرمنجشن محلی9 و10 خرداد
جشنواره ریواسجشن محلیشهریور ماه
جشن شکوفه بادامجشن محلیاوایل فروردین
جشنواره تاک پلوجشن محلیاواخر فروردین
جشن برداشت نعناجشن محلیاردیبهشت ماه
جشن برداشت الوجشن محلیشهریور ماه
جشن برداشت انگورجشن محلیشهریور ماه
جشن برداشت پستهجشن محلیاواسط مرداد ماه
جشن برداشت گردوجشن محلیمرداد ماه
جشن برداشت انارجشن محلیاوایل مهر ماه
جشن زعفرانجشن محلی اواخر ابانماه
جشنواره شاتوتجشن محلی اواسط خرداد
جشن گیاهان داروییجشن محلی 27 مرداد ماه
جشنواره گردشگری خوافجشنواره استانیاوایل مهرماه
مراسم اربعینایام اربعین

لذت یک سفر خوش و خاطره انگیز:

پارک های ابی :  

از اصلی ترین برنامه های تفریحی مسافران شهر مشهد گشت و گذار در مناطق ییلاقی،خوردن غذاهای معروف در رستوران ها، خرید کردن از بازار ها ،رفتن به پارک های ابی،گردش کردن در پارک های شهری و استفاده از وسایل متعدد شهر بازی های شهر مشهد میباشد…ادامه مطلب 

پارک ها و بوستانها :

مهمترین انگیزه های مراجعه به پارکها پر کردن اوقات فراغت،استراحت،ارامش،پیک نیک،سرگرمی و بازی میباشد در مشهد پارک ها و بوستان های متنوعی جهت رسیدن به این اهداف وجود دارد پارک های موضوعی نیز وجود دارند که علاوه بر پر کردن اوغات فراغت با اهدافی مانند اموزش و ….بنا شده اند مانند بوستان دانش …..

غذاهای معروف :  

مشهدبه شهر غذا شهرت دارد دارای بیشترین واحد در حوضه صنفی رستوران داران در بین شهر های ایران (850 واحد) است دارای بهترین و با کیفیت ترین غذا ها و رستوران ها میباشد دارای غذای ثبت ملی شده (شیشلیک) است دارای غذاخوری های ارائه دهنده غذاهای سنتی و محلی میباشدادامه مطلب 

شهر بازی ها :

از اصلی ترین برنامه های تفریحی مسافران شهر مشهد گشت و گذار در مناطق ییلاقی،خوردن غذاهای معروف در رستوران ها، خرید کردن از بازار ها ،رفتن به پارک های ابی،گردش کردن در پارک های شهری و استفاده از وسایل متعدد شهر بازی های شهر مشهد میباشد…ادامه مطلب 

خاص ترین ها:

 این موارد هر کدام از بابت موضوعی خاص هستند مثلا تاریخ یا شکل و… که به نظرم  برای گردشگران محترم جذابیت داشته باشد

قلعه ماد(عماد)

قلعه عماد

بین روستاهای ال،پنمنه،کلاته عرب در مسیر تاریخی توس به کلات بر بالای کوهی به ارتفاع نزدیک 3000 متر بقایای قلعه ای تاریخی به سبک قلعه های اسماعیلیان قرار دارد این قلعه از سه طرف پرتگاه است و فقط از یک طرف میتوان به داخل ان راه یافت از این قلعه در متون تاریخی یاد شده است امروزه از بقایای این دژ استحکامی دیوارها،برج ها و حوضی ساروجی بر جا مانده است این قلعه از سده نهم هجری مورد استفاده حکام تیموری بوده است و تا زمان صفویه رونق داشته است

منابع:1):اطلاعات شخصی 2):مشهد تالیف معاونت فرهنگی اجتماعی شهرداری مشهد

سنگ نگاره ها

سنگ نگاره های پرنواز

دشت باستانی توس به دلیل اقلیم مساعد،وجود مراتع و چشمه های فراوان هزاران سال مسکن و موطن اقوام گوناگون بوده است باستان شناسان دلایل متعددی را عنوان کرده اند که نشان دهنده این قدمت میباشد ازجمله این دلایل میتوان به وجود ابزار های سنگی اشاره کرد. در سالهای 1354،1353 یک هیات مشترک از دیرین شناسان ایرانی و فرانسوی در بررسی اطراف روستای ابروان در فاصله چهل کیلومتری شرق مشهد موفق به کشف 60 عدد ابزار سنگی گردیدند که قدمت این مجموعه به هزاران سال قبل برمی گردد و قدیمی ترین نشانه ابزار سازی در ایران است از دیگر دلایل وجود تپه نادری در جنوب شهر میباشد که موید زیستگاه از هزاره پنجم پیش از میلاد است و پیشرفت و تکامل فرهنگی این منطقه را نشان می دهد. به دلیل اقامت دراز مدت پارت ها در شمال خراسان و استقلال نسبی ان اقوام ناحیه مشهد رونق و ابادانی خود را داشته است. از هزاره اول پیش از میلاد نیز چهار محوطه تاریخی در مشهد توسط باستان شناسان شناسایی شده است. از دلایل دیگر میتوان به وجود اسامی که برگرفته از تاریخ پیش اسلام ایران است اشاره کرد مانند مغان،گوش،بهره،ال و… اما افزون بر این دلایل که عنوان شد در اطراف مشهد سنگ نگاره های بسیاری وجود دارد با نقش های حیوانات،انسان های شکارچی و ایین های سنتی که قدمت این نقوش به دوران نوسنگی بر میگردد مکان بعضی از این سنگ نگاره ها بعضا در ارتفاعات میباشد و بنا به گفته کارشناسان چند کلونی سنگ نگاره در ایران وجود دارد که یکی از انها در شهرستان مشهد و دشت توس واقع است.بیشترین تصویری که در این سنگ نگاره ها به چشم می خورد متعلق به بز کوهی است 

کتیبه خانتاشی

کتیبه خانتاشی

کتیبه سنگی خانتاشی در دره ال است که در ماه صفر 916 هجری قمری برابر با 1510 میلادی به امر سر سلسله ازبکهای شیبانی، ابوالفتح محمد شیبانی خان مشهور به شیبک خان بر روی صخره ای در دره ال نوشته شده است و حاوی شرح فتوحات وی و ادعاهایش مبنی بر خلیفه الرحمن بودن اوست همچنین یاداور شده که معماران وی مشغول بازسازی و عمران شهر توس یا یادگار خانی بوده اند (ظاهرا ان قسمت از باره شهر توس در دروازه شرقی مرو که مرمت شده بنا بر همین فرمان بوده است)منظور از یادگار خانی نام ابداعی شیبک خان برای شهر حماسی توس بوده است چون خواسته با این نام جدید یادگاری از خود باقی بگذارد شیبک خان چند ماه بعد از تحریر این کتیبه به دست شاه اسماعیل صفوی کشته شد اما کتیبه اش تا کنون در دره ال بر جا مانده است 

میل اخنگان

میل روستای اخنگان

در منطقه فرهنگی تاریخی توس و بعد از روستای توس که در 25 کیلومتری شهر مشهد(فاصله از پارک ملت) قرار دارد با عبور از روستاهای شوراب،حسن اباد به روستای تاریخی اخنگان میرسیم در ابتدای روستا برج مقبره ای قرار دارد به نام برج یا میل اخنگان نمونه این برج در شهر های دیگر مانند کاشمر و …وجود دارد ولی این گونه بناها با این تزیینات ریشه در ترکستان دارد و مشهورترین انها گورمیر است میل اخنگان بنایی است اجری که از داخل هشت گوشه و از خارج مدور است در داخل بنا نقش و نگاری دیده نمیشود ولی درخارج دبوار ،نیم ستون ها و بام با کاشی هایی به رنگ لاجوردی،ابی فیروزه ای تزیین شده است این بنا احتمالا متعلق به بانویی است که در دوره تیموری درگذشته است برخی معتقد هستند ارامگاه متعلق به گوهرتاج خواهر گوهر شاد اغا میباشد ….

منابع:1):اطلاعات شخصی2):اثار ایران تالیف اندره گدار،یدا گدار،ماکسیم سیرو

چهارطاقی بازه هور

چهارطاقی بازه هور

چهار طاقی بازه هور بنایی چهار ضلعی است که گنبدی بروی ان قرار دارد. این بنا در گذشته به عناصر معماری دیگری در ضلع شرقی متصل بوده است.بنا مربوط به دوره ساسانی و به قرن سوم میلادی تعلق داشته است این بنا در مسیر تاریخی مشهد به زاوه(تربت حیدریه) و 75 کیلومتری مشهد و به فاصله چند کیلومتر بعد از خانه های روستای رباط سفید در راه روستای اسد اباد قرار دارد کاربری این بنا به گفته برخی اتشگاه بوده است و به نام اتشکده بازه هور ان را میشناسند ولی برخی پژوهشگران ان را در زمره چهارطاقی های گاه شماری و محاسبه نجومی در معماری ایران باستان میدانند و برخی نیز مانند اندره گدار علاوه بر این که ان را بنایی مذهبی نمیداند این بنا را به عنوان یکی از ملحقات دو بنای قلعه دختر و قلعه پسر که بر گردنه کوه مجاور قرار دارند به شمار می اورد نام بازه هور به معنای دره خورشید اشاره ای به محل استقرار ان دارد .در غرب روستای رباط سفید روستایی با نام بازه هور نیز وجود دارد 

منابع:

ا):اثار ایران تالیف اندره گدار،یداگدار،ماکسیم سیرو2):مشهد تالیف معاونت فرهنگی اجتماعی شهرداری مشهد3):اطلاعات شخصی 

نقاشی های سقف حمام مهدی قلی بیگ

نقاشی های سقف حمام مهدی قلی بیگ

در زمان مرمت بنای تاریخی حمام مهدی قلی بیگ مشخص گردید سقف و دیوارها در مجموع از 28 لایه تشکیل شده است که پس از لایه برداری بخشی از جداره سیزده لایه نقاشی هویدا گردید نقاشی های لایه سیزدهم این بنا مربوط به اواخر دوره قاجار میباشد و موضوع ان اساطیری،حماسی،داستانهای عاشقانه و داستانهای مردمی برگرفته از اعتقادات و باورهای مردمی که نسل به نسل و سینه به سینه در میان عوام نقل شده است میباشد مانند داستان نبرد امیر ارسلان نامدار با فولاد زره ،نبرد شیرویه با سرهنگ ،فرامرزپسر رستم، درسقف حمام داستانهایی از تغییر وضع لباس ایرانیان و ورود تکنولوژی به ایران نیز دیده میشود…. 

حصار تاریخی توس

“مرغی دیدم نشسته بر باره طوس        در پیش نهاده کله کیکاووس “

“با کله همی گفت که افسوس افسوس    کو بانگ جرسها و کجا ناله کوس؟”

                                                                            خیام 

حصار تاریخی توس

باروی نیمه ویران طابران توس (در حال بازسازی)به طول هفت کیلومتر و به ارتفاع 12 متر و عرض قسمت پایین 6 متر و عرض در قسمت بالا 2.5 متر دورتا دور شهر تاریخی توس به مساحت 360 هکتار را دربرگرفته است این بارو از گل رس ورز داده به شکل تقریبی دایره ساخته شده است و در گذشته دارای 106 نیم برج و چهار دروازه به نام های رزان،رودبار،مرو،نیشابور بوده است شهر طابران توس دست کم از سده چهارم هجری و حکومت ابومنصور محمدبن عبد الرزاق طوسی حاکم توس دارای باره بوده است از ان پس اولین بار غزها در قرن ششم هجری و بعد مغولها در سده هفتم هجری و پس از ان میرانشاه پسر تیمور در قرن هشتم هجری به ان صدمه زده است و در اخرین مرحله با حمله شیبگ خان انچه از توس باقی مانده بود ویران گشت

منابع:

سازمان میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان مشهد 

هارونیه(خانقاه-ارامگاه)

هارونیه

بنای هارونیه در شهر تابران توس،جنوب ارامگاه فردوسی و همچنین جنوب کهندژ که مرکز خلافت و سکونت حکام در توس بوده قرار دارد این بنا خانقاه یا ارامگاهی متعلق به قرن هشتم هجری میباشد که بعد از حمله مغول ساخته شده است و به اشتباه ارامگاه هارون الرشید نامیده میشود مقبره هارون الرشید درحرم قرار دارد نام هارونیه ازاوایل قرن چهاردهم روی این بنا گذارده شده است در قسمت جنوبی مجموعه هارونیه مسجد و مدرسه ای متعلق به دوره سلجوقی قرار دارد این بنا که اجری بوده با ستون های مدور و چند کف اجری در مرکز شهر تابران توس و جنوب هارونیه کشف گردید این بنا دارای شبستان ستوندار،حیاط مرکزی و رواقی بر گرداگرد ان است کاربری ان در  ابتدا مسجد بوده و بعدها به بخشی از نظامیه ها یا همان مدارس دوران سلجوقی تبدیل شده است

بقایای جاده ابریشم

بقایای جاده ابریشم

در جنوب شهر مشهد و نزدیک روستای شریف اباد بقایای جاده سنگ فرش شده ای وجود دارد که در گذشته راهی مواصلاتی و کاروان رو بوده است و مسافرانی که قصد سفر به توس یا به نیشابور را داشتند از این مسیر رفت و امد میکردند این مسیر خود بخشی از راهی بوده که چین را به اروپا متصل میکرده و به جاده ابریشم معروف است. قسمتی از این راه که سنگ فرش شده است در زمان یکی از حاکمان مشهد در اواخر دوره قاجار انجام گرفته است 

چشمه سبز یا چشمه سو از این چشمه تاریخی فردوسی در شاهنامه چنین یاد میکند. یزدگرد پادشاه ساسانی حکومت خود را در خطر میبیند و موبدان و اخترشناسان راجمع میکند تا …..

منطقه چشمه گراپ (ثبت ملی شده)در این منطقه چندین چشمه وجود دارد که دارای املاح معدنی میباشند و دائما در حال جوشیدن هستند. چشمه اصلی بر بالای یک بلندی مانند دهانه اتشفشان …….

روستای ییلاقی تاریخی کنگ با قدمت 3000 ساله روستایی زیبا با بافتی پلکانی شکل میباشد که به ماسوله خراسان شهرت دارد…برای اشنایی بیشتر با روستای کنگ کلیک بفرمائید

دره ارغوان

برای اشنایی بیشتر با دره ارغوان کلیک بفرمائید

دره سیستان

دره سیستان

برای اشنایی بیشتر با دره سیستان کلیک بفرمائید

دره انجیر روستای ال

دره انجیر

برای اشنایی بیشتر با دره انجیر کلیک بفرمائید

روستای فرخد

کاشت گل گلاب

برای اشنایی بیشتر با روستای فرخد کلیک بفرمائید

سرو کهنسال فیانی

درختان سالخورده

برای اشنایی بیشتر با درختان سالخورده و جدید کلیک بفرمائید

خاص ترین ها:

در این قسمت سعی کردیم از بین جاذبه های گردشگری شهر مشهد تعدادی را جدا معرفی کنیم این موارد هر کدام از بابت موضوعی خاص هستند مثلا تاریخ یا شکل و… که به نظرم  برای گردشگران محترم جذابیت داشته باشد

  • سنگ نگاره ها

  • هارونیه(خانقاه-ارامگاه)

  • چهارطاقی بازه هور

  • کتیبه خانتاشی

  • چاپارخانه صفی اباد

  • بقایای جاده ابریشم

  • حصار تاریخی توس

  • نقاشی های سقف حمام مهدی قلی بیگ

  • قلعه ماد(عماد)

قلعه ماد(عماد)

قلعه عماد

بین روستاهای ال،پنمنه،کلاته عرب در مسیر تاریخی توس به کلات بر بالای کوهی به ارتفاع نزدیک 3000 متر بقایای قلعه ای تاریخی به سبک قلعه های اسماعیلیان قرار دارد این قلعه از سه طرف پرتگاه است و فقط از یک طرف میتوان به داخل ان راه یافت از این قلعه در متون تاریخی یاد شده است امروزه از بقایای این دژ استحکامی دیوارها،برج ها و حوضی ساروجی بر جا مانده است این قلعه از سده نهم هجری مورد استفاده حکام تیموری بوده است و تا زمان صفویه رونق داشته است

منابع:1):اطلاعات شخصی 2):مشهد تالیف معاونت فرهنگی اجتماعی شهرداری مشهد

سنگ نگاره ها

سنگ نگاره های پرنواز

دشت باستانی توس به دلیل اقلیم مساعد،وجود مراتع و چشمه های فراوان هزاران سال مسکن و موطن اقوام گوناگون بوده است باستان شناسان دلایل متعددی را عنوان کرده اند که نشان دهنده این قدمت میباشد ازجمله این دلایل میتوان به وجود ابزار های سنگی اشاره کرد. در سالهای 1354،1353 یک هیات مشترک از دیرین شناسان ایرانی و فرانسوی در بررسی اطراف روستای ابروان در فاصله چهل کیلومتری شرق مشهد موفق به کشف 60 عدد ابزار سنگی گردیدند که قدمت این مجموعه به هزاران سال قبل برمی گردد و قدیمی ترین نشانه ابزار سازی در ایران است از دیگر دلایل وجود تپه نادری در جنوب شهر میباشد که موید زیستگاه از هزاره پنجم پیش از میلاد است و پیشرفت و تکامل فرهنگی این منطقه را نشان می دهد. به دلیل اقامت دراز مدت پارت ها در شمال خراسان و استقلال نسبی ان اقوام ناحیه مشهد رونق و ابادانی خود را داشته است. از هزاره اول پیش از میلاد نیز چهار محوطه تاریخی در مشهد توسط باستان شناسان شناسایی شده است. از دلایل دیگر میتوان به وجود اسامی که برگرفته از تاریخ پیش اسلام ایران است اشاره کرد مانند مغان،گوش،بهره،ال و… اما افزون بر این دلایل که عنوان شد در اطراف مشهد سنگ نگاره های بسیاری وجود دارد با نقش های حیوانات،انسان های شکارچی و ایین های سنتی که قدمت این نقوش به دوران نوسنگی بر میگردد مکان بعضی از این سنگ نگاره ها بعضا در ارتفاعات میباشد و بنا به گفته کارشناسان چند کلونی سنگ نگاره در ایران وجود دارد که یکی از انها در شهرستان مشهد و دشت توس واقع است.بیشترین تصویری که در این سنگ نگاره ها به چشم می خورد متعلق به بز کوهی است 

کتیبه خانتاشی

کتیبه خانتاشی

کتیبه سنگی خانتاشی در دره ال است که در ماه صفر 916 هجری قمری برابر با 1510 میلادی به امر سر سلسله ازبکهای شیبانی، ابوالفتح محمد شیبانی خان مشهور به شیبک خان بر روی صخره ای در دره ال نوشته شده است و حاوی شرح فتوحات وی و ادعاهایش مبنی بر خلیفه الرحمن بودن اوست همچنین یاداور شده که معماران وی مشغول بازسازی و عمران شهر توس یا یادگار خانی بوده اند (ظاهرا ان قسمت از باره شهر توس در دروازه شرقی مرو که مرمت شده بنا بر همین فرمان بوده است)منظور از یادگار خانی نام ابداعی شیبک خان برای شهر حماسی توس بوده است چون خواسته با این نام جدید یادگاری از خود باقی بگذارد شیبک خان چند ماه بعد از تحریر این کتیبه به دست شاه اسماعیل صفوی کشته شد اما کتیبه اش تا کنون در دره ال بر جا مانده است 

میل اخنگان

میل روستای اخنگان

در منطقه فرهنگی تاریخی توس و بعد از روستای توس که در 25 کیلومتری شهر مشهد(فاصله از پارک ملت) قرار دارد با عبور از روستاهای شوراب،حسن اباد به روستای تاریخی اخنگان میرسیم در ابتدای روستا برج مقبره ای قرار دارد به نام برج یا میل اخنگان نمونه این برج در شهر های دیگر مانند کاشمر و …وجود دارد ولی این گونه بناها با این تزیینات ریشه در ترکستان دارد و مشهورترین انها گورمیر است میل اخنگان بنایی است اجری که از داخل هشت گوشه و از خارج مدور است در داخل بنا نقش و نگاری دیده نمیشود ولی درخارج دبوار ،نیم ستون ها و بام با کاشی هایی به رنگ لاجوردی،ابی فیروزه ای تزیین شده است این بنا احتمالا متعلق به بانویی است که در دوره تیموری درگذشته است برخی معتقد هستند ارامگاه متعلق به گوهرتاج خواهر گوهر شاد اغا میباشد ….

منابع:1):اطلاعات شخصی2):اثار ایران تالیف اندره گدار،یدا گدار،ماکسیم سیرو

چهارطاقی بازه هور

چهارطاقی بازه هور

چهار طاقی بازه هور بنایی چهار ضلعی است که گنبدی بروی ان قرار دارد. این بنا در گذشته به عناصر معماری دیگری در ضلع شرقی متصل بوده است.بنا مربوط به دوره ساسانی و به قرن سوم میلادی تعلق داشته است این بنا در مسیر تاریخی مشهد به زاوه(تربت حیدریه) و 75 کیلومتری مشهد و به فاصله چند کیلومتر بعد از خانه های روستای رباط سفید در راه روستای اسد اباد قرار دارد کاربری این بنا به گفته برخی اتشگاه بوده است و به نام اتشکده بازه هور ان را میشناسند ولی برخی پژوهشگران ان را در زمره چهارطاقی های گاه شماری و محاسبه نجومی در معماری ایران باستان میدانند و برخی نیز مانند اندره گدار علاوه بر این که ان را بنایی مذهبی نمیداند این بنا را به عنوان یکی از ملحقات دو بنای قلعه دختر و قلعه پسر که بر گردنه کوه مجاور قرار دارند به شمار می اورد نام بازه هور به معنای دره خورشید اشاره ای به محل استقرار ان دارد .در غرب روستای رباط سفید روستایی با نام بازه هور نیز وجود دارد 

منابع:

ا):اثار ایران تالیف اندره گدار،یداگدار،ماکسیم سیرو2):مشهد تالیف معاونت فرهنگی اجتماعی شهرداری مشهد3):اطلاعات شخصی 

نقاشی های سقف حمام مهدی قلی بیگ

نقاشی های سقف حمام مهدی قلی بیگ

در زمان مرمت بنای تاریخی حمام مهدی قلی بیگ مشخص گردید سقف و دیوارها در مجموع از 28 لایه تشکیل شده است که پس از لایه برداری بخشی از جداره سیزده لایه نقاشی هویدا گردید نقاشی های لایه سیزدهم این بنا مربوط به اواخر دوره قاجار میباشد و موضوع ان اساطیری،حماسی،داستانهای عاشقانه و داستانهای مردمی برگرفته از اعتقادات و باورهای مردمی که نسل به نسل و سینه به سینه در میان عوام نقل شده است میباشد مانند داستان نبرد امیر ارسلان نامدار با فولاد زره ،نبرد شیرویه با سرهنگ ،فرامرزپسر رستم، درسقف حمام داستانهایی از تغییر وضع لباس ایرانیان و ورود تکنولوژی به ایران نیز دیده میشود…. 

حصار تاریخی توس

“مرغی دیدم نشسته بر باره طوس        در پیش نهاده کله کیکاووس “

“با کله همی گفت که افسوس افسوس    کو بانگ جرسها و کجا ناله کوس؟”

                                                                            خیام 

حصار تاریخی توس

باروی نیمه ویران طابران توس (در حال بازسازی)به طول هفت کیلومتر و به ارتفاع 12 متر و عرض قسمت پایین 6 متر و عرض در قسمت بالا 2.5 متر دورتا دور شهر تاریخی توس به مساحت 360 هکتار را دربرگرفته است این بارو از گل رس ورز داده به شکل تقریبی دایره ساخته شده است و در گذشته دارای 106 نیم برج و چهار دروازه به نام های رزان،رودبار،مرو،نیشابور بوده است شهر طابران توس دست کم از سده چهارم هجری و حکومت ابومنصور محمدبن عبد الرزاق طوسی حاکم توس دارای باره بوده است از ان پس اولین بار غزها در قرن ششم هجری و بعد مغولها در سده هفتم هجری و پس از ان میرانشاه پسر تیمور در قرن هشتم هجری به ان صدمه زده است و در اخرین مرحله با حمله شیبگ خان انچه از توس باقی مانده بود ویران گشت

منابع:

سازمان میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان مشهد 

هارونیه(خانقاه-ارامگاه)

هارونیه

بنای هارونیه در شهر تابران توس،جنوب ارامگاه فردوسی و همچنین جنوب کهندژ که مرکز خلافت و سکونت حکام در توس بوده قرار دارد این بنا خانقاه یا ارامگاهی متعلق به قرن هشتم هجری میباشد که بعد از حمله مغول ساخته شده است و به اشتباه ارامگاه هارون الرشید نامیده میشود مقبره هارون الرشید درحرم قرار دارد نام هارونیه ازاوایل قرن چهاردهم روی این بنا گذارده شده است در قسمت جنوبی مجموعه هارونیه مسجد و مدرسه ای متعلق به دوره سلجوقی قرار دارد این بنا که اجری بوده با ستون های مدور و چند کف اجری در مرکز شهر تابران توس و جنوب هارونیه کشف گردید این بنا دارای شبستان ستوندار،حیاط مرکزی و رواقی بر گرداگرد ان است کاربری ان در  ابتدا مسجد بوده و بعدها به بخشی از نظامیه ها یا همان مدارس دوران سلجوقی تبدیل شده است

بقایای جاده ابریشم

بقایای جاده ابریشم

در جنوب شهر مشهد و نزدیک روستای شریف اباد بقایای جاده سنگ فرش شده ای وجود دارد که در گذشته راهی مواصلاتی و کاروان رو بوده است و مسافرانی که قصد سفر به توس یا به نیشابور را داشتند از این مسیر رفت و امد میکردند این مسیر خود بخشی از راهی بوده که چین را به اروپا متصل میکرده و به جاده ابریشم معروف است. قسمتی از این راه که سنگ فرش شده است در زمان یکی از حاکمان مشهد در اواخر دوره قاجار انجام گرفته است 

چشمه سبز

در شمال غربی مشهد و بعد از روستای گلمکان چشمه ای در بین کوه های رشته کوه بینالود مانند دریاچه ای وجود دارد به نام چشمه سبز یا چشمه سو از این چشمه تاریخی فردوسی در شاهنامه چنین یاد میکند. یزدگرد پادشاه ساسانی حکومت خود را در خطر میبیند و موبدان و اخترشناسان راجمع میکند تا …..  

چشمه گراپ

در جنوب مشهد و نزدیک عوارضی ملک اباد و حاشیه بزرگراه تابلوی منابع طبیعی با فاصله از جاده قرار داده شده که منطقه ای را معرفی میکند که ثبت ملی شده است در این منطقه چندین چشمه وجود دارد که دارای املاح معدنی میباشند و دائما در حال جوشیدن هستند. چشمه اصلی بر بالای یک بلندی مانند ….

کنگ

 روستای ییلاقی تاریخی کنگ با قدمت 3000 ساله روستایی زیبا با بافتی پلکانی شکل میباشد که به ماسوله خراسان شهرت دارد این روستا که در نزدیک مشهد و به فاصله 18 کیلومتر از طرقبه واقع شده است علاوه بر این که دارای اب و هوا و طبیعتی زیبا میباشد دارای اثار تاریخی ارزشمندی مانند ….

قدیمی ترین هتل ایران که هنوز فعالیت میکند

هتل پارس قدیمی ترین هتل ایران است که هنوز فعالیت می کند این هتل از بناهای به جا مانده در محله ارگ میباشد که در سال 1316 به عنوان اولین مکان اقامتی مشهد با شیوه پذیرایی جدید با معماری روسی ساخته شد

قدیمی ترین محله ایران که همچنان فعال است

محله نوغان مکانی تاریخی با قدمت هزارو پانصد ساله است این مکان از ابادی های شهر قدیم توس بوده است که با سناباد هسته اصلی شهر مشهد را تشکیل دادند در حال حاضر این محله قدیمی ترین محله ایران است که همچنان زندگی در ان جریان دارد.

مطالب پیشنهادی ما به شما:

از دیرباز مرسوم بوده افرادی که به مسافرت می رفتند کالایی را به عنوان سوغات ویا ره اورد خریداری میکردند و به فامیل،اقوام و یا دوستان هدیه میدادند

خدمات

وبسایت مشهد رخسار در اینده به مسافران و گردشگران محترم خدمات زیر را ارائه خواهد کرد

تهیه بلیط
رزرو هتل
ترنسفر
معرفی مراکز خرید

از دیرباز مشهد سالانه میزبان مسافرانی بوده که به قصد زیارت،تجارت و یا به دلیل این که مشهد در مسیر شاهراه تاریخی خراسان قرار داشته به این شهر سفر می کردند امروزه نیز گردشگران زیادی به قصد زیارت،سیاحت،خرید و استفاده از مراکز تفریحی متعدد ویا بازدید از اثار تاریخی فراوان به این شهر سفر میکنند ما نیز برای اشنایی بیشتر گردشگران به معرفی تمامی این جاذبه ها میپردازیم

لطفا دیدگاهتان را با ما درمیان بگذارید