• رودخانه طرقبه

گردشگری طبیعی>رودخانه ها>رودخانه طرقبه 

رودخانه طرقبه(جاغرق):

  • رودخانه ای کم عرض (میانگین عرض رودخانه قسمتی که اب دارد و قسمتی که خشک است 8 متر میباشد در قسمت هایی کمی عرض رودخانه کم میشود و در قسمتهایی کمی عرض رودخانه بیشتر میشود)
  • شهرستان بینالود
  • ریزابه رودخانه گلستان
  • حوضه صحرای قره قوم
  • طول 25 کیلومتر
  • شیب متوسط 5.8 %
  • مسیر کلی شمال خاوری
  • این رودخانه پس از عبور از روستاهای کردینه،جاغرق،طرقدر و شهر طرقبه در حوالی روستاهای حصار به رودخانه مایان و رودخانه دهبار می پیوندد

پس از ابیاری باغات اطراف در نهایت به بند(سد) گلستان میریزد،ارتفاع ریزشگاه 1230 متر

در مسیر رودخانه اصلی که از سرچشمه (کال فلسکه) شروع میشود دره های فرعی زیادی وجود دارد که در فصول بارش و زمانی که باغات اب نیاز ندارند و جریان ابی در این دره ها جریان دارد به رودخانه اصلی میپیوندند( دره های فرعی عبارتند از زه در،انگلی در،کمر حصار،بل غنی،اودر،چوردر،ماکو درو،بزه نو سورو،هزار جریب،شمق در،شق در(بازه اجنه)،لویدون،بد چو،رودخانه خشکو )

“در” به معنای دره میباشد

  • سرچشمه این رودخانه 35 کیلومتری باختر جنوبی مشهد و خط الراس رشته کوه بینالود میباشد ارتفاع سرچشمه 3000 متر
  • بیرون امدن اب از سمت شمال رشته کوه بینالود در نزدکی قله فلسکه (کال فلسکه) سرچشمه رودخانه ی طرقبه(جاغرق) میباشد و در سمت جنوب رشته کوه بینالود سرچشمه رودخانه درود است
  • اب شدن تدریحی برف در کوهستان در فصلهای بهار و تابستان و بیرون امدن از دل زمین در سرچشمه ها ازمنابع اصلی اب رودخانه میباشند 

این رودخانه بسته به میزان بارندگی در سال نسبتا دائمی میباشد(در تمامی سال اب دارد ولی در تابستان تا 07/15 که باغات اب میگیرند در قسمت های انتهایی،این رودخانه کم اب میشود و در قسمتی که به رودخانه گلستان میریزد خشک میشود)

جاغرق:

نام رودخانه جاغرق از روستایی بهمین نام گرفته شده است

روستای جاغرق در گذشته در مسیر راهی کوهستانی و مالرو قرار داشته است و مسافرانی که  قصد رفتن به شهرهای نیشابور، مشهد و تابران توس را داشتند از این روستا عبور میکردند و در ابتدا ظاهرا نام این روستا جاقرق بوده (قرق به معنی ممانعت از ورود به جایی،اختصاص داشتن جایی به عده خاصی میباشد) و بعدها به جام غرق تغییر نام میدهد (کنایه از میزان ابی که این رودخانه داشته و جام پادشاهی در ان غرق شده است)و سپس نام ان به جاغرق (کنایه از میزان ابی که رودخانه داشته و سیل های بزرگی را به خود دیده است )تغییر نام پیدا میکند

طرقبه:

طرقبه طرق به بوده است و علت نام گذاری ان راهی کوهستانی و مالرو بوده که در گذشته مسافران از نیشابور به سمت تابران توس و مشهد میرفتند

این رودخانه در حوضه صحرای قره قوم ، درشمال غربی شهر مشهد و در شهرستان بینالود واقع شده است

ادرس :

این رودخانه از خط راس که شروع میشود 25 کیلومتر طول دارد و میتوان از روستاهای کردینه،جاغرق،طرقدر،شهر  طرقبه و یا انتهای رودخانه که نزدیک حصار گلستان میباشد کنار رودخانه رفت برای رفتن به کنار رودخانه در طرقبه از شهر مشهد: دوراهی طرقبه و شاندیز- بلوار امام رضا-جاده پائین طرقبه

36°18’24.8″N 59°22’48.4″E

این رودخانه در نقطه ای که به طرقبه میرسد دارای مختصات جغرافیایی زیر است :

36    درجه و 18 دقیقه و 24.8 ثانیه عرض شمالی و 59 درجه و 22 دقیقه و 48.4 ثانیه طول شرقی نسبت به مبدا گرینویچ میباشد

کوهستانی-دره

معتدل-سردسیر

روستاهای کردینه،جاغرق،طرقدر،حصار گلستان و شهر طرقبه میباشد

روستاهای اطراف رودخانه فارس میباشند و زبان انها فارسی است و لهجه روستاهایی که نزدیک مشهد هستند مشهدی و انهایی که نزدیک تر به نیشابور میباشند لهجه ای مشهدی متمایل به نیشابوری را دارا میباشند

اقتصاد روستاهای اطراف این رودخانه بر مبنای کشاورزی،دامداری،باغداری،جمع اوری گیاهان داروئی و کوهی،زنبور داری،پرورش ماهی و گردشگری (مغازه داری،رستوران داری،کافه داری و…..)صنایع دستی(قالی بافی) می باشد

در روستاهای این مسیر بخصوص جاغرق گردشگر بسیاری رفت و امد دارد به طوری که مغازه های ان به صورت شبانه روزی باز است در گذشته فقط یک قهوه خانه و دیزی سرا داشت ولی در سالهای اخیر مغازه ها،رستورانها و غذاخوری های بسیاری در این روستا باز شده است

محصولات این منطقه مانند جاهای دیگر در شهرستان بینالود شامل:

  • محصولات زراعی که اغلب گندم میباشد
  • محصولات باغی (درختان میوه با محصولات سیب،گلابی،البالو،گیلاس،انگور،توت،شاتوت،گردو،بادام،الو،زردالو  که هم به صورت تازه و هم بصورت خشک شده و یا دیگر فراورده هایی که از میوه درختان گرفته میشود مانند سرکه سیب مورد استفاده قرار میگیرند)میباشد
  • درختان غیر از درختان میوه مانند چنار و سپیدار و……برای استفاده از چوب انها
  • گیاهان جمع اوری شده از کوه های اطراف و همچنین کنار رودخانه مانند پونه،استاقدوس و…..
  • گوسفند در حوزه دامپروری
  • در حوزه زنبورداری عسل
  • ماهی در حوزه پرورش ماهی

انگیزه سفر و محور های گردش در این منطقه :

  • بهره مندی از منابع طبیعی و جاذبه های طبیعت(درخت های کهنسال،انواع پوشش گیاهی و گل های وحشی)
  • لذت بردن از چشم انداز ها (دامنه های بینالود،چشمه سارها،دره های با صفا،حیات وحش منطقه)
  • لذت بردن از غذا ها با طعم های مختلف محلی و منطقه ای
  • مشاهده سبک زندگی افراد بومی
  • دیدار از جاذبه های فرهنگی و تاریخی
  • ماجراجویانه (غار نوردی،کوهنوردی،صخره نوردی و…)

این مقصد گردشگری برای گروه های زیر مناسب میباشد:

خانواده ها،جوانان،گروه های طبیعت گردی یک روزه (غارنوردان،کوهنوردان،صخره نوردان و….)،گروه های دانشجویی

از تفرجگاه هایی است که به علت نزدیک بودن به شهر مشهد مسافران بسیاری که از شهر های مختلف امده اند را پذیرا میباشد

  • جاده اسفالت میباشد
  • حمل و نقل عمومی دارد
  • امکانات اقامتی دارد
  • امکانات پذیرایی (رستوران ها،کافه ها،غذاخوری ها و…) دارد
  • امکانات و خدمات بهداشتی دارد
  • فروشگاه دارد
  • بازارچه محلی در طرقبه میباشد

منابع:

مجتبی لطفی،”عکاس و پژوهشگر”

مهندس عباس جعفری،”گیتا شناسی ایران”

روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان رضوی