مشهد>شناخت>طلوع>پیدایش

تاریخچه پیدایش شهر مشهد

DISCOVER GREAT MASHHAD WITH MASHHAD ROKHSAR

مقدمه:

  • نوغان یکی از چهار شهر ولایت توس بوده است
  • ولایت توس یکی از ولایات ربع نیشابور بوده است
  • نیشابور یکی از چهار مرکز یا بخش اصلی خراسان کهن بوده است 
  • خراسان سرزمینی در شرق ایران است

برای بررسی تاریخچه پیدایش شهر مشهد میپردازیم به :

  1. شناخت و اگاهی از تاریخ خراسان و ولایت توس
  2. حوادثی که موجب از رونق افتادن مرکز ولایت توس (توس تابران) شد
  3. چگونگی رشد شهر مشهد (توس نوغان بهمراه سناباد) 

خراسان

خراسان به معنای مشرق زمین،خاور زمین، سرزمینی در شرق ایران است

زمانی پهناورترین استان ایران بوده است 

 در سال 1383 به سه قسمت استانهای شمالی،جنوبی و رضوی تقسیم میشود

خراسان زمانی سکونتگاه قوم پارت بوده است شاخه ای از قوم اریایی که پس از ورود به ایران در دامنه های هزار مزکد یا هزار مسجد ساکن شدند

توس

اوستا منطقه توس را جز سرزمین اورو که هشتمین سرزمین مقدس و دارای چراگاههای سرشار است بیان میکند

حکیم فردوسی در شاهنامه درباره توس چنین ..  

حمدالله مستوفی جغرافیدان و نویسنده قرن هشتم در کتاب نزهته القلوب چنین توس را شرح میدهد توس از اقلیم چهارم است که جمشید پیشدادی ساخت بعد از خرابیش توس نوذر تجدید عمارتش کرد و به نام خود منسوب گردانید و از مزار عظما قبر امام رضا رضی الله عنهما در دیه سناباد به چهار فرسنگی توس است و قبر هارون الرشید خلیفه ی عباسی در مشهد مقدس ان حضرت است مشهد توس از مشاهیر مزارات متبرکه است وان موضع اکنون شهرچه ای شده است در جانب قبلی توس دروازه ای است که سه هزار ولی ابوبکر نام در مزارات این دروازه رودبار اسوده اندو در جانب شرقی او قبر امام محمد غزالی و مزار فردوسی و معشوق توسی هم انجاست مردم توس نیکو سیرت و پاک اعتقاد و غریب دوست باشند و از میوه های انجا انگور و انجیر بسیار باشد و شیرین و در حوالی توس مرغزاری است که ان را رایکان گویند طولش دوازده فرسنگ و عرضش پنج فرسنگ از مشاهیر جهان است 

قزوینی : دانشمند  قرن هفتم با استفاده از تقسیمات کره زمین که توسط ابوریحان بیرونی انجام شده است به ویژه گی های این مناطق هفتگانه میپردازد و او  خراسان و شهر توس را جزو اقلیم چهارم از هفت اقلیم می داند و خراسان را سرزمینی پهناور که بهترین خاک حاصلخیز و سازگارترین اب وهوا را دارا میباشد بیان میکند و مرد و زن خراسانی را از هر کسی زیباتر ،داناتر،ازادتر،به نیکویی از هرکس سزاوارتر میداند و توس را شهری مشهور در خراسان با باغات زیاد و روستاهای بس اباد بیان می کند که دارای دو محله است یکی را طابران گویند دیگری را نوغان نامند در کوه های اطرافش سنگ فیروزه است سنگ خارای محلی از فیروزه مهم تر است و سنگ تراشان ماهر و رنگین پنجه که در شهر توس بسیارند دیگ سنگی،ابزار و ظروف سنگی بسیار قشنگ از این خارا می تراشند ….

مشهد

منابع:

1-مجتبی لطفی،”عکاس و پژوهشگر”

2-حمدالله مستوفی قرن هشتم،”نزهة القلوب”تالیف حمدالله مستوفی قرن هشتم

3-زکریای قزوینی قرن هفتم،”اثار العباد واخبار البلاد”

4-علی رضا رضوانی،”درجستجوی هویت شهری وزارت مسکن و شهرسازی مشهد”

 ساختار و کالبد تاریخی شهر مشهد در محدوده حصار تاریخی و خندق دور شهر بوده است که با طرح های تجدد طلبانه و خیابان کشی های دوره پهلوی و دوره های بعدی ساختار و بافت شهر تغییر می یابد و خانه های تاریخی که موجب بازشناسی هویت تاریخی شهر میباشند و به عنوان عناصر و اجزای سازمان دهنده بافت تاریخی محسوب میشوند اکثرا از بین رفته اند و یا در حال تخریب میباشند.قدمت خانه هایی که باقی مانده اند از دوره های قاجار و پهلوی … برای اشنایی با خانه های تاریخی مشهد لطفا ادامه مطلب را کلیک کنید

خانه های تاریخی

در گوشه و کنار ایران محل هایی برای فراگیری علوم بوده است که نشان دهنده اهمیت دادن ایرانیان به مساله اموزش و تعلیم و تربیت میباشد. مشهد یکی از شهرهایی بوده که مهم ترین مدارس عالی ایران در این شهر قرار داشته است از قدیمی ترین این مدارس میتوان به بقایای نظامیه ای که درکنار هارونیه قرار دارد اشاره کرد از دیگر مدارس مهم و تاریخی شهر میتوان به بالاسر،پریزادخانم،دودر،سلیمان خان اعتضاد الدوله،خیر اتخان،عباس قلی خان،……برای مطالعه بیشتر و اشنایی با مدرسه های تاریخی مشهد لطفا ادامه مطلب را کلیک کنید

مدرسه های تاریخی

به دلیل خشکی اب و هوا و عدم ریزش باران کافی، فصلی بودن اب رودخانه ها، عدم دسترسی به اب شرب ایرانیان تمهیدات گوناگونی جهت تامین اب مورد نیاز خود انجام میدادند که از جمله این تلاشها میتوان به احداث اب انبارها،بندها و قناتها اشاره کرد.از اب انبار های به جا مانده در مشهد میتوان به حوض برجی،حوض معجر دار،اب انبار تپل محله،اب انبار چهل پایه،اب انبار چهل حجره،اب انبار گلستان،اب انبار کاروان سرای طرق،اب انبار رباط ویرانی ، و…برای مطالعه بیشتر و اشنایی با اب انبار های مشهد لطفا ادامه مطلب را کلیک کنید

اب انبارها

پاکیزگی از فرائض اسلام و دیگر ادیان وائین ها در ایران میباشد ازاین رو ساخت حمام در قدیم یک عمل صالح محسوب میگردیده است حمامهای ایرانی بسیار هوشمندانه ساخته شده اند و در طراحی ساختمان این حمام ها از ویژگی های معماری ایرانی مانند درونگرایی،نیارش،خودبسندگی،پرهیز از بیهودگی،مردم واری بهره گرفته اند. حمام ها تا دوره پهلوی خزینه ای بودند و از ان دوره به بعد حمام های دوشی رواج پیدا کردند.از حمامهای خزینه ای به جا مانده میتوان به حمام مهدی قلی بیگ ،حمام کوشک اباد….. برای مطالعه بیشتر و اشنایی با حمام های تاریخی مشهد لطفا ادامه مطلب را کلیک کنید

حمام های تاریخی

بازارها

مشهد از دیرباز دارای بازار های متعددی بوده است که تجار از اقصی نقاط مختلف ایران و جهان برای تجارت به این شهر می امدند    بازارهای مشهد هر چند به لحاظ معماری به زیبایی بازارهای اصفهان و شیراز نبوده اما به دلیل وجود افراد بانژادهای گوناگون و تجار با ملییت های مختلف بسیار جالب و پر رونق بوده است سیاحانی که در دوره های مختلف به مشهد امده اند هر کدام به وجود رونق دراین بازار ها ازعان کرده اند به عنوان نمونه لرد کرزن سیاستمدار انگلیسی که در دوره قاجار به مشهد سفر کرده است در مورد بازار های مشهد چنین می گوید بازارهای مشهد به واسطه قالی های ترکمنی،جواهرات شرقی،ساخت اسلحه های قدیمی شهرت بسیار داشته است و یا بارتولد ایران شناس روس میگوید بازار های مشهد جهان نمای زنده ای ازملل مختلف شرقی است امروزه نیز علاوه بر داشتن بازارهای قدیمی و تاریخی دارای بازارها و پاساژهای مدرنی میباشد که محل خرید و تجارت بسیاری در این شهر شده است برای اشنایی بیشتر با بازارهای مشهد لطفا ادامه مطلب را کلیک کنید

از دیرباز مرسوم بوده افرادی که به مسافرت میرفتند کالایی را به عنوان سوغات و یا ره اورد خریداری میکردند و به فامیل،اقوام و یا دوستان هدیه می دادند

مطالب پیشنهادی به شما:

خدمات

وبسایت مشهد رخسار دراینده به مسافران و گردشگران محترم خدمات زیر را ارائه میدهد

تهیه بلیط
رزرو هتل
ترنسفر
معرفی مراکز خرید

از دیرباز مشهد سالانه میزبان مسافرانی بوده که به قصد زیارت،تجارت و یا به دلیل این که مشهد در مسیر شاهراه تاریخی خراسان قرار داشته است به این شهر سفر می کردند امروزه نیز گردشگران زیادی به قصد زیارت،سیاحت،خرید و استفاده از مراکز تفریحی متعدد ویا بازدید از اثار تاریخی فراوان به این شهر سفر می کنند ما نیز برای اشنایی بیشتر گردشگران به معرفی تمامی این جاذبه ها میپردازیم

لطفا دیدگاهتان را با ما درمیان بگذارید